قهوه ربوستا در کدام کشور ها کشت میشود – قهوه ربوستا (Coffea canephora) به عنوان دومین گونه مهم قهوه در جهان پس از عربیکا، نقشی حیاتی در صنعت جهانی قهوه ایفا میکند. این گونه که به دلیل مقاومت بالا در برابر آفات و بیماریها، تحمل دمای بیشتر و عملکرد محصول بالاتر شناخته میشود، عمدتاً در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری کشت میگردد.
برخلاف عربیکا که در ارتفاعات بالا و آب و هوای خنکتر رشد میکند، ربوستا در ارتفاعات پایینتر، معمولاً بین سطح دریا تا ۸۰۰ متری، به خوبی رشد کرده و میتواند در دماهای بالاتر و شرایط اقلیمی چالشبرانگیزتر دوام آورد.
دانههای ربوستا شکل گردتر و کوچکتری نسبت به عربیکا دارند و مشخصهی طعمی آنها معمولاً قویتر، تلختر و با اسیدیته پایینتر توصیف میشود که اغلب در ترکیبهای اسپرسو و قهوههای فوری مورد استفاده قرار میگیرد.
سهم ربوستا از تولید جهانی قهوه حدود ۴۰ درصد است و کشت آن در بیش از ۳۰ کشور در سراسر جهان انجام میپذیرد، هرچند که تولید آن به شدت در مناطق خاصی متمرکز است.
قهوه ربوستا در کدام کشور ها کشت میشود
درک جغرافیای کشت قهوه ربوستا تنها به شناسایی کشورهای تولیدکننده محدود نمیشود، بلکه مستلزم بررسی عوامل اقلیمی، تاریخی، اقتصادی و اجتماعی است که در هر منطقه، چگونگی و چرایی توسعه این کشت را شکل دادهاند.
این مقاله به بررسی جامع و عمیق کشورهای اصلی و ثانویه تولیدکننده قهوه ربوستا، سهم آنها در بازار جهانی، ویژگیهای منحصربهفرد ربوستای تولیدی هر منطقه و چالشها و فرصتهای پیش روی این صنعت در هر کشور خواهد پرداخت.
ویتنام: ابرقدرت بیرقابت ربوستای جهان – قهوه ربوستا در کدام کشور ها کشت میشود
بدون شک ویتنام ستاره بیرقابت در تولید قهوه ربوستای جهان است. این کشور از دهه ۱۹۹۰ به بعد، با پشتیبانی قوی دولت و سرمایهگذاری گسترده، خود را به بزرگترین تولیدکننده ربوستا و دومین تولیدکننده کلی قهوه در جهان (پس از برزیل) تبدیل کرده است.
تولید ربوستا در ویتنام عمدتاً در منطقه مرتفعات مرکزی (Tây Nguyên) متمرکز است که استانهای داکلاک، لام دونگ، جیا لای، کون توم و داکنونگ را در بر میگیرد. شهر بوون ما تووت در استان داکلاک، پایتخت غیررسمی قهوه ویتنام محسوب میشود.
آب و هوای این منطقه با فصلهای بارانی و خشک مشخص، همراه با خاک بازالتی غنی، شرایط ایدهآلی برای کشت انبوه ربوستا فراهم کرده است. ویتنام سالانه حدود ۱.۵ تا ۱.۸ میلیون تن قهوه ربوستا تولید میکند که عمده آن به صورت خشک فرآوری شده (طبیعی) و برای بازارهای عمده فروشی صادر میشود.
مطالب مرتبط : بک واش کردن ماشین اسپرسو
کشت در ویتنام بسیار متمرکز و در مقیاس بزرگ است، اگرچه هزاران خانوار کشاورز خردهپا نیز در آن مشارکت دارند. تمرکز ویتنام بر حجم بالا و هزینه پایین تولید، قیمت جهانی ربوستا را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، در سالهای اخیر، جنبشی برای ارتقاء کیفیت و تولید ربوستای خاص (Specialty Robusta) در ویتنام در حال شکلگیری است.
برخی از تولیدکنندگان پیشرو با بهبود روشهای کشت، انتخاب گونههای بهتر و فرآوری دقیقتر (مانند فرآوری عسلی یا شسته شده) در حال خلق ربوستاهایی با پروفیل طعمی پیچیدهتر و متمایز هستند که میتواند تصویر این قهوه را در بازار جهانی ارتقا دهد.
چالشهای اصلی پیش روی ویتنام شامل تغییرات اقلیمی (که الگوهای بارش را تحت تأثیر قرار میدهد)، نوسانات قیمت جهانی و فشار بر منابع آبی به دلیل روشهای کشت گسترده است.
برزیل: غول همهفنحریف در عرصه قهوه
برزیل، به عنوان بزرگترین تولیدکننده قهوه در جهان، اگرچه بیشتر به خاطر عربیکای باکیفیت خود مشهور است، اما تولیدکننده عمده ربوستا نیز محسوب میشود. کشت ربوستا در برزیل عمدتاً در ایالتهای اسپیریتو سانتو، باهیا و روندونیا متمرکز است. ایالت اسپیریتو سانتو قلب تپنده ربوستای برزیل است و بیش از ۷۰ درصد از ربوستای کشور را تولید میکند. در این منطقه، کشت ربوستا اغلب در ارتفاعات پایینتر و دشتها انجام میشود.
برزیل با تولید سالانه حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون کیسه ۶۰ کیلوگرمی (معادل ۹۰۰ هزار تا ۱.۲ میلیون تن)، یکی از بازیگران اصلی بازار ربوستا است. ربوستای برزیل، به ویژه از منطقه اسپیریتو سانتو، اغلب دارای بدنه خوب، تلخی ملایمتر و طعمهای خاکی و شکلاتی در نظر گرفته میشود.
مطالب مرتبط : اسپرسو ماشین های نیمه صنعتی : پلی بین دنیای خانگی و حرفهای
روش کشت در برزیل طیف وسیعی دارد؛ از مزارع بسیار مکانیزه و وسیع در برخی مناطق تا کشت خردهپا. برزیل همچنین یکی از پیشگامان تحقیق و توسعه در زمینه گونههای جدید قهوه بوده است و ارقام مقاوم و پربازده ربوستا مانند Conilon (که نوعی ربوستا محسوب میشود) را توسعه داده است.
این کشور با زیرساختهای پیشرفته فرآوری و صادرات، قهوه ربوستای خود را به بازارهای متنوعی در سراسر جهان صادر میکند. چالشهای برزیل مشابه دیگر کشورها است: تغییرات اقلیمی که میتواند مناطق قابل کشت را جابجا کند، و همچنین رقابت با تولید کمهزینهتری مانند ویتنام.
اندونزی: مجمعالجزایری با تنوع طعمی چشمگیر
اندونزی با تاریخچه طولانی در کشت قهوه، تولیدکننده عمده و بسیار مهم ربوستا است. کشت ربوستا در بسیاری از جزایر این کشور گسترده است، اما مناطق کلیدی عبارتند از: سوماترا (به ویژه مناطق لمپونگ و جنوب سوماترا)، سولاوسی، جاوا و بالی.
آنچه ربوستای اندونزی را متمایز میکند، تنوع روشهای فرآوری سنتی، به ویژه روش فرآوری گوتینگ باساه (wet-hulled) یا معروف به “ساما” است. این روش منحصر به فرد که عمدتاً در سوماترا به کار میرود، باعث ایجاد طعمهای خاکی، ادویهای، اغلب ابریشمی و سنگین در قهوه میشود که برای بسیاری از طرفداران قهوه شناخته شده و مطلوب است.
مطالب مرتبط : قرص گرایندر و کاربرد آن
ربوستای اندونزی معمولاً برای ترکیبهای اسپرسو و همچنین برای قهوههای تکخاستگاهی که به دنبال پروفیل طعمی متمایز و قوی هستند، استفاده میشود. تولید ربوستا در اندونزی عمدتاً توسط میلیونها کشاورز خردهپا در قطعات زمینهای کوچک انجام میشود.
این ساختار، چالشهایی در زمینه یکنواختی کیفیت، دسترسی به بازار و مقابله با آفات (مانند سوسک قهوه) ایجاد میکند، اما در عین حال تنوع زیستی و فرهنگی را حفظ مینماید.
اندونزی همچنین در حال کشف پتانسیل ربوستای خاص (Specialty Robusta) است و برخی از تولیدکنندگان در مناطق مانند بالی و فلورس، ربوستاهای با کیفیت بالا با فرآوری دقیق ارائه میدهند.
هند: سنت دیرینه و نوآوری مدرن – قهوه ربوستا در کدام کشور ها کشت میشود
هند با تاریخچه کشت قهوه که به قرن هفدهم بازمیگردد، تولیدکننده قابل توجهی از هر دو گونه عربیکا و ربوستا است. مناطق کشت قهوه عمدتاً در ایالتهای جنوبی کارناتاکا، کرالا و تامیلنادو واقع شدهاند که به طور جمعی به عنوان “مناطق کشت قهوه هیلز” شناخته میشوند.
در حالی که عربیکا در ارتفاعات بالاتر کشت میشود، ربوستا سهم عمدهای از تولید قهوه هند را به خود اختصاص داده و عمدتاً در ارتفاعات پایینتر و مناطق گرمتر رشد میکند.
مطالب مرتبط : اسپرسو ساز تک گروپ : راهنمای جامع انتخاب و استفاده حرفهای
یک ویژگی منحصر به فرد در برخی از مزارع قهوه هند، کشت “قهوه سایهدار” است که در آن درختان قهوه زیر سایه درختان بومی بزرگ مانند درختان سیلوراوک (Silver Oak) و حتی ادویههایی مانند فلفل سیاه و هل رشد میکنند.
این سیستم نه تنها کیفیت قهوه را بهبود میبخشد، بلکه تنوع زیستی را افزایش داده و از خاک محافظت میکند. ربوستای هند اغلی دارای بدنه سنگین، طعمهای خاکی و ادویهای ملایم و اسیدیته کم است.
هند همچنین خاستگاه یک محصول کاملاً متمایز است: “قهوه مانسون شده” (Monsooned Coffee). این فرآیند که برای ربوستا (و برخی عربیکاها) به کار میرود، شامل در معرض بادهای موسمی مرطوب قرار دادن قهوه فرآوری شده است که باعث تورم دانهها، کاهش اسیدیته و ایجاد طعمی ملایم، قوی و تقریباً اکسیدی میشود.
ربوستای مانسون شده برای ترکیبهای اسپرسو اروپایی به ویژه در اسکاندیناوی بسیار ارزشمند است. چالشهای عمده شامل قیمتهای پایین خرید از کشاورزان، تغییرات آب و هوایی و رقابت با سایر کاربریهای زمین است.
اوگاندا: زادگاه ژنتیکی ربوستا و قدرت منطقهای
اوگاندا اغلب به عنوان خاستگاه ژنتیکی قهوه ربوستا شناخته میشود، جایی که گونه Coffea canephora به طور طبیعی در جنگلهای آن میروید. قهوه ستون فقرات اقتصاد اوگاندا است و ربوستا حدود ۸۰ درصد از تولید قهوه این کشور را تشکیل میدهد.
کشت ربوستا در سراسر کشور گسترده است، اما مناطق اصلی شامل منطقه مرکزی، شرقی و غربی، به ویژه نزدیک دریاچه ویکتوریا و در دامنه کوههای روونزوری است.
تولید عمدتاً توسط کشاورزان خردهپا (اغلب با کمتر از یک هکتار زمین) انجام میشود. ربوستای اوگاندا معمولاً به دلیل طعمهای قوی، خاکی و شرابی و بدنه عالی شناخته میشود.
این کشور به طور سنتی قهوه را به صورت خام (سبز) صادر میکرد، اما در سالهای اخیر تلاشهایی برای افزایش فرآوری داخلی و صادرات قهوه با ارزش افزوده بیشتر صورت گرفته است.
اوگاندا نقش حیاتی در تامین بازارهای اروپایی و همچنین به عنوان یک منبع مهم برای بازارهای خاورمیانه و شمال آفریقا ایفا میکند. چالشهای اصلی شامل قیمتهای پایین بینالمللی، زیرساختهای ضعیف روستایی، و در برخی موارد، کیفیت ناپایدار به دلیل روشهای فرآوری سنتی است.
با این وجود، پتانسیل برای بهبود کیفیت و بازاریابی ربوستای اوگاندا به عنوان یک محصول اصیل و با منشأ مشخص بسیار بالا است.
ساحل عاج و دیگر تولیدکنندگان آفریقای غربی
اگرچه عربیکا اغلب با آفریقا مرتبط است، اما چندین کشور در آفریقای غربی تولیدکنندگان مهم ربوستا هستند. ساحل عاج (Côte d’Ivoire) برای دههها یکی از بزرگترین تولیدکنندگان قهوه در آفریقا بود، اگرچه تولید در سالهای اخیر به دلیل درگیریها، نوسانات قیمت و تمرکز بر محصولاتی مانند کاکائو کاهش یافته است.
با این حال، این کشور همچنان مقادیر قابل توجهی ربوستا تولید میکند که عمدتاً به بازارهای فرانسه و ایتالیا صادر میشود. کامرون، توگو، گینه و ماداگاسکار نیز تولیدکنندگان کوچکتر اما قابل توجهی از ربوستا در منطقه هستند.
قهوه تولیدی این کشورها اغلب برای ترکیبهای تجاری یا مصرف داخلی استفاده میشود. آفریقای غربی به طور کلی با چالشهای ساختاری مانند نوسانات سیاسی، زیرساختهای ضعیف و رقابت با سایر محصولات کشاورزی نقدینه روبرو است که توسعه پایدار بخش قهوه را دشوار میسازد.
مطالب مرتبط : قهوه عربیکا در کدام کشورها کشت میشود؟
سایر تولیدکنندگان مهم در آسیا و آمریکای لاتین
تایلند در منطقه شمال و جنوب خود ربوستا کشت میکند و در سالهای اخیر تلاشهایی برای ارتقاء کیفیت و توسعه گردشگری مرتبط با قهوه انجام داده است. فیلیپین در مناطقی مانند کاویت و باتانگاس ربوستا کشت میکند و مصرف داخلی قویای دارد.
لاوس و میانمار نیز تولیدکنندگان در حال ظهور ربوستا هستند. در آمریکای لاتین، علاوه بر برزیل، کشورهایی مانند پرو، اکوادور، گواتمالا و هندوراس نیز مقادیر کمتری ربوستا تولید میکنند که اغلب برای مصرف داخلی یا ترکیبهای خاص استفاده میشود.
در برخی از این کشورها، ربوستا در ارتفاعات پایینتر که برای عربیکا مناسب نیست، کشت میشود و به این ترتیب از زمین بهرهبرداری میشود و معیشت کشاورزان را متنوع میسازد.
چالشهای مشترک و چشمانداز آینده کشت ربوستا در جهان
کشورهای تولیدکننده قهوه ربوستا با مجموعهای از چالشهای مشترک روبرو هستند که آینده این صنعت را شکل خواهند داد. تغییرات اقلیمی به عنوان بزرگترین تهدید، الگوهای بارش را مختل کرده، دما را افزایش داده و باعث گسترش آفات و بیماریها میشود.
ربوستا اگرچه نسبت به عربیکا مقاومت بیشتری دارد، اما در برابر خشکسالیهای طولانیمدت یا سیلابهای ویرانگر نیز آسیبپذیر است. نوسانات شدید قیمت جهانی که اغلب زیر هزینه تولید است، معیشت میلیونها کشاورز خردهپا را به خطر میاندازد و انگیزه برای سرمایهگذاری در کیفیت یا پایداری را از بین میبرد.
فشار بر منابع طبیعی، به ویژه آب و جنگلها، به دلیل روشهای کشت ناپایدار در برخی مناطق، یک نگرانی فزاینده است. با این حال، چشماندازهای امیدوارکنندهای نیز وجود دارد. جنبش “ربوستای خاص” (Specialty Robusta) در حال رشد است و با تاکید بر کیفیت بالا، فرآوری دقیق، شفافیت در زنجیره تامین و پاداش منصفانه به کشاورزان، میتواند تصویر ربوستا را متحول کرده و ارزش اقتصادی آن را افزایش دهد.
پژوهشهای ژنتیکی برای توسعه ارقامی که هم مقاومتر و هم دارای پروفیل طعمی بهتر باشند، ادامه دارد. استانداردهای پایداری مانند صدور گواهینامههای معتبر میتوانند به حفظ محیط زیست و بهبود شرایط اجتماعی کمک کنند.
همچنین، افزایش مصرف داخلی در کشورهای تولیدکننده، به ویژه در آسیا و آفریقا، میتواند بازاری پایدار و با ارزش افزوده بیشتر ایجاد کند.
نتیجهگیری: ربوستا، قهرمان ناشناخته جهان قهوه
قهوه ربوستا که اغلب در سایه شهرت عربیکا قرار میگیرد، در واقع پایه و ستون صنعت جهانی قهوه است. از مزارع وسیع و مکانیزه ویتنام و برزیل تا قطعات کوچک سایهدار در هند و باغات خانوادگی در اوگاندا، جغرافیای کشت ربوستا داستانی از تنوع، انعطافپذیری و تطابق است.
این دانه که در شرایطی رشد میکند که اغلب برای عربیکا نامناسب است، معیشت دهها میلیون نفر در سراسر جهان را تأمین کرده و نوشیدنی میلیاردها نفر را شکل میدهد.
قهوه ربوستا در کدام کشور ها کشت میشود
آینده ربوستا به توانایی ما در مقابله با چالشهای تغییرات اقلیمی، ایجاد بازارهای عادلانهتر و کشف و ارزشگذاری بر کیفیتهای منحصربهفردی که هر منطقه میتواند ارائه دهد، بستگی دارد. با شناخت بهتر و تقدیر از تنوع و اهمیت قهوه ربوستا، میتوانیم به سوی سیستم قهوهای جهانیتر، مقاومتر و عادلانهتر حرکت کنیم.
شماره تماس :
۰۹۲۱۱۶۰۴۲۷۷
۰۹۰۱۳۶۰۸۰۷۲
اینستاگرام : barista.atri
ایمیل : mostafaatri15@gmail.com
دیدگاهتان را بنویسید